18/07/2026 Natura, woda i energia. Japonia-Polska
Kategoria: Konferencje
Międzynarodowe sympozjum „Natura, woda i energia w Japonii i Polsce – interdyscyplinarne podejścia do świadomości ekologicznej”, zorganizowane na Uniwersytecie Aoyama Gakuin (AGU) w Tokio w dniu 18 lipca 2026 r., służyło porównaniu polskich i japońskich doświadczeń badawczych w zakresie ochrony bioróżnorodności, gospodarowania zasobami wodnymi oraz transformacji energetycznej. Interdyscyplinarna formuła wydarzenia – łącząca perspektywę nauk społeczno-humanistycznych, nauk o Ziemi, nauk technicznych – sprzyjała głębszej refleksji nad relacją człowiek–środowisko. Przedmiotem analiz były również mechanizmy budowania odporności społecznej (social resilience) w obliczu współczesnych kryzysów.
Inicjatorem tego przedsięwzięcia był prof. Komatsu Yasuhiko (Wydział Literatury AGU) we współpracy z Interdyscyplinarną Platformą Badawczą AGU Polyhedra: Environmental Studies, Organizacją ds. Wspierania Umiędzynarodowienia AGU oraz Organizacją Badań Zintegrowanych AGU. Po stronie polskiej w organizację sympozjum zaangażowany był Zespół Rektorski ds. ekologii i kryzysu klimatycznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Platforma Polsko-Japońskiej Współpracy Akademickiej (Wydział Kultur Azji i Afryki).
Obrady otworzyli: prof. Uchida Tatsuya (prorektor AGU ds. komunikacji i współpracy międzynarodowej) oraz prof. dr hab. Ewa Krogulec (prorektor UW ds. rozwoju, przewodnicząca Zespołu Rektorskiego ds. ekologii i kryzysu klimatycznego), podkreślając znaczenie dwustronnego partnerstwa badawczego w obszarze globalnych wyzwań środowiskowo-energetycznych. Uniwersytet Warszawski w części referatowej reprezentowali: dr hab. Agata Dziewulska (Centrum Europejskie UW; Platforma Zielonego Dialogu), dr hab. Artur Magnuszewski, prof. ucz. (Wydział Geografii i Studiów Regionalnych), dr hab. Dorota Porowska (Wydział Geologii), prof. dr hab. Marcin Zych (Wydział Biologii, dyrektor Ogrodu Botanicznego UW), a także dr Katarzyna Starecka (Katedra Japonistyki, Wydział Kultur Azji i Afryki). Ze strony Uniwersytetu Aoyama Gakuin referaty wygłosili: prof. Komatsu Yasuhiko (Wydział Literatury), prof. Ishikawa Yasuaki (Wydział Nauk Ścisłych i Inżynierii), a także prof. Matsumoto Shigeru i prof. Sanjō Kazuhiro (Wydział Ekonomii).
Program sympozjum obejmował cztery panele tematyczne:
I. „Myśl środowiskowa w Japonii i Polsce” – analiza relacji między naturą a człowiekiem przez pryzmat literatury oraz roli lasów w kształtowaniu tożsamości narodowej i pamięci zbiorowej (moderator: prof. em. Torigoe Keiko, Wydział Studiów Kulturowych i Twórczych),
II. „Zasoby wody, kultura i środowisko” – dyskusja o kulturowym znaczeniu wody w Japonii oraz historycznym rozwoju i przyszłości energetyki wodnej oraz zbiorników retencyjnych w Polsce (moderator: prof. Horie Masanobu, Wydział Globalnych Studiów Społecznych i Współpracy),
III. „Perspektywy energetyczne” – omówienie transformacji energetycznej Polski w stronę odnawialnych źródeł energii oraz innowacji technologicznych w dziedzinie fotowoltaiki wspierających harmonię ze środowiskiem (moderator: prof. Ishida Hiroyuki, Wydział Informacji Społecznej),
IV. „Społeczeństwo, środowisko i zrównoważony rozwój” – analiza wpływu zmian demograficznych na zużycie energii w gospodarstwach domowych oraz rola poczucia bezpieczeństwa w budowaniu odporności społecznej w obliczu kryzysów (moderator: prof. Masumoto Kiyoshi, Wydział Globalnych Studiów Społecznych i Współpracy).
Ostatnią część obrad stanowił panel „Akademickie i instytucjonalne odpowiedzi na wyzwania środowiskowe”, który poprowadziła wicekanclerz konsorcjum edukacyjnego Aoyama Gakuin, prof. Sueda Kiyoko (Wydział Polityki Międzynarodowej, Ekonomii i Komunikacji). W swoim wystąpieniu prorektor UW ds. rozwoju, prof. Ewa Krogulec przedstawiła działania Uniwersytetu Warszawskiego na rzecz zrównoważonego rozwoju, podkreślając, że odpowiedzialność środowiskowa jest integralnym elementem Strategii Uniwersytetu Warszawskiego 2023–2032 i przenika wszystkie obszary funkcjonowania uczelni – od badań naukowych i kształcenia, poprzez rozwój infrastruktury, aż po współpracę międzynarodową i budowanie społeczności akademickiej. W tej części sesji wystąpił także dyrektor Biblioteki AGU, prof. Date Naoyuki. Głos zabrała ponadto reprezentacja studenckiej organizacji SANDS (Wydział Polityki Międzynarodowej, Ekonomii i Komunikacji AGU) pod przewodnictwem Hatanaki Taishiego. Po prezentacjach odbyła się debata z udziałem publiczności.
Podczas dyskusji analizowano rolę uczelni w realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. Strona polska, jako przykład dobrych praktyk, wskazała projekty budynków takich jak Biblioteka Uniwersytecka oraz nowa siedziba Wydziału Psychologii. Obiekty te nie tylko minimalizują negatywny wpływ na ekosystem, ale pełnią również funkcję edukacyjną, prezentując w praktyce rozwiązania takie jak zielone dachy czy techniki oszczędzania energii. Uczestnicy podkreślili, że współczesne wyzwania środowiskowe wymagają ścisłej współpracy między naukami przyrodniczymi, społecznymi i humanistycznymi oraz budowania trwałych partnerstw międzynarodowych.
Sympozjum zamknęły krótkie wystąpienia przedstawicieli obu uczelni partnerskich – ze strony polskiej: pełnomocnik Rektora UW ds. Platformy Zielonego Dialogu prof. dr hab. Agata Dziewulska oraz koordynatorka Platformy Polsko-Japońskiej Współpracy Akademickiej dr Katarzyna Starecka, zaś ze strony japońskiej: prof. Warita Satoshi (prorektor AGU ds. planowania strategicznego) oraz prof. Kō Shinji (przewodniczący Podkomitetu ds. Platformy Międzynarodowej Współpracy Badawczej). Wydarzenie to pokazało, że Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Aoyama Gakuin łączy wspólne przekonanie, iż skuteczna odpowiedź na wyzwania klimatyczne i środowiskowe wymaga nie tylko doskonałości naukowej, ale również odpowiedzialności instytucjonalnej, dialogu oraz współpracy.
Sympozjum na Uniwersytecie Aoyama Gakuin zostało objęte Patronatem Honorowym JM Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, Ambasady RP i Instytutu Polskiego w Tokio, a także Japan Foundation.
Przedsięwzięcie zostało częściowo sfinansowane ze środków Programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB) Uniwersytetu Warszawskiego.
■10:00–10:10 Opening Address
Prof. Uchida Tatsuya (AGU Vice President for Public Relations and International Collaboration)
Prof. Ewa Krogulec (UW Vice Rector for Development; Chair of the Rector’s Team for Ecology and Climate Crisis at UW)
■10:10–11:25 Panel 1: Environmental Thought in Japan and Poland. Comparative Perspectives
Prof. Komatsu Yasuhiko [AGU] The Forests of Poland and the Fields of Japan: Reflecting on the Space Between Nature and Humanity Through Literature
Dr. Katarzyna Starecka [UW] Forests as Mnemonic Landscapes: National Identity and Nature Conservation in Modernizing Poland and Japan
Prof. Marcin Zych [UW] Between Mission and Responsibility: Biodiversity Conservation in the Narrative of Botanical Gardens
◇Facilitator: Prof. Torigoe Keiko [AGU]
■11:35–12:30 Panel 2: Water in Japan and Poland. Resources, Culture, and Environment
Prof. Sanjō Kazuhiro [AGU] What Japanese People Seek in Water
Prof. Artur Magnuszewski [UW] Hydropower Energy and Artificial Reservoirs Development in Poland: Historical Perspective and Future Plans
◇Facilitator: Prof. Horie Masanobu [AGU]
■13:30–14:25 Panel 3: Future Energy Perspectives in Japan and Poland
Prof. Dorota Porowska [UW] The Importance of Renewable Energy Sources in Poland’s Energy Transformation: Opportunities and Limitations Resulting from Environmental Conditions
Prof. Ishikawa Yasuaki [AGU] Technological Initiatives for Environmental Harmony in Photovoltaics
◇Facilitator: Prof. Ishida Hiroyuki [AGU]
■14:35–15:30 Panel 4: Society, Environment, and Sustainability in Japan and Poland
Prof. Matsumoto Shigeru [AGU] Demographic Change and Household Energy Consumption
Prof. Agata Dziewulska [UW] The Value of the Sense of Security in Society – Poland and Japan
◇Facilitator: Prof. Masumoto Kiyoshi [AGU]
■15:30–16:00 Final Session: Academic and Institutional Responses to Environmental Challenges
Prof. Ewa Krogulec (UW Vice Rector for Development), Prof. Ishida Hiroyuki, Prof. Date Naoyuki (Director of the Library), Mr. Hatanaka Taishi (SANDS (SIPEC and SDGs), a student organization of the School of International Politics, Economics and Communication, AGU) [AGU]
◇Facilitator: Prof. Sueda Kiyoko [AGU]
■16:15–17:05 Roundtable Discussion and Open Discussion with the Audience
■17:05–17:15 Concluding Remarks
Prof. Agata Dziewulska (Rector’s Plenipotentiary for the ‘Green Thinking Matter’: Platform for Dialogue) & Dr. Katarzyna Starecka (Coordinator of the Polish-Japanese Academic Collaboration Platform)
Prof. Warita Satoshi (AGU Vice President for Strategic Planning) & Prof. Kō Shinji (Leader of Subcommittee on Building an International Collaborative Research Platform)
