Projekty kontynuacyjne

Bezpieczeństwo ludzkie w dobie zmian klimatycznych

Inicjatywa “Bezpieczeństwo ludzkie w dobie zmian klimatycznych” stanowi kontynuację warsztatów studenckich  “Bezpieczeństwo ludzkie i budowanie pokoju  przeprowadzonych przez zespół Uniwersytetu Warszawskiego oraz Daito Bunka University w lipcu tego roku w Kioto w ramach wydarzeń naukowych towarzyszących uczestnictwu Polski w Wystawie Światowej EXPO 2025 w Osace. Częścią tego przedsięwzięcia było również seminarium eksperckie Building local societies’ resilience in times of crises: From spontaneous response to structured strategies zorganizowane 19 września 2025 r. na Uniwersytecie Warszawskim przez Platformę Zielonego Dialogu, Centrum Europejskie, Katedrę Japonistyki oraz Uniwersytet Daito Bunka (Tokio). W efekcie tej współpracy powstała koncepcja gry symulacyjnej Czyste źródło, wspierającej proces nauczania o mechanizmach przeciwdziałania i postępowania w przypadkach katastrof naturalnych, w tym skażenia środowiska. Zainicjowano również projekt aplikacji mobilnej o charakterze edukacyjno-operacyjnym – Bezpieczne decyzje, przygotowujący do reagowania w sytuacjach kryzysowych w warunkach ograniczonego dostępu do informacji.

Aplikacja mobilna Bezpieczne decyzje ma na celu edukację i przygotowanie użytkownika na okoliczność wystąpienia zagrożenia (Tryb „Przygotuj się”), jak również wsparcie w czasie trwania kryzysu (Tryb „Kryzys”). Ma ona pomagać użytkownikom w szybkim, świadomym podejmowaniu decyzji podczas katastrof naturalnych i zagrożeń spowodowanych przez człowieka (np. agresji terytorialnej, awarii infrastruktury, skażenia), przede wszystkim w warunkach braku łączności. Służy temu m.in. tryb ćwiczeń, wyposażony w krótkie scenariusze symulujące różne typy zagrożeń.

Gra strategiczna Czyste źródło to odpowiedź na potrzebę rozwijania narzędzi w zakresie zarządzania kryzysowego, które pozwolą przedstawicielom instytucji, organizacji pozarządowych, czy społeczności nie tylko zrozumieć mechanizmy reagowania, ale także doświadczyć ich poprzez decyzje podejmowane w warunkach niepewności. Narzędzia tego rodzaju umożliwiają planowanie scenariuszy oraz sprzyjają procesom budowania zaufania społecznego poprzez lepszą komunikację między obywatelami, samorządami i władzami centralnymi. W grze symulacyjnej Czyste źródło testowane są przykładowe interakcje z uwzględnieniem wariantów instytucjonalnych (podejście systemowe) oraz indywidualnych, pozwalające na analizę zachowań ludności oraz planowanie działań władz w nagłej sytuacji kryzysowej.

Kryzysy środowiskowe, zwłaszcza te dotyczące jakości wody i powietrza, należą do najbardziej złożonych wyzwań współczesnych społeczeństw. Ich skutki mają zasięg zarówno lokalny, jak i globalny, obejmując zdrowie publiczne, zaufanie społeczne oraz stabilność instytucjonalną. Aby skutecznie przeciwdziałać kryzysom i wzmacniać odporność społeczną, podejście oparte wyłącznie na zarządzaniu kryzysowym powinno zostać przekształcone w rozwiązania strukturalne, wynikające ze strategicznego podejścia do bezpieczeństwa i prewencji. Innymi słowy, doraźne reakcje muszą zostać zastąpione trwałymi mechanizmami budowania gotowości i odporności.

Celem projektu jest rozwijanie świadomości uczestników na temat złożoności systemów infrastrukturalnych oraz wzajemnych powiązań między decyzjami jednostkowymi a funkcjonowaniem instytucji publicznych. Poprzez doświadczenie symulowanych deficytów uczestnicy uczą się rozumieć mechanizmy zarządzania kryzysowego, znaczenie współpracy oraz ograniczenia i możliwości działań podejmowanych w ramach różnych poziomów systemu społecznego.

Projekt Czyste źródło pokazuje, że gry symulacyjne mogą być nie tylko narzędziem dydaktycznym, ale także metodą badań i środkiem służącym wzmacnianiu społecznej rezyliencji. Wspólne sesje symulacyjne dla uczestników z Polski i Japonii pozwalają analizować różnice w postrzeganiu autorytetu, odpowiedzialności, procesów decyzyjnych i innych uwarunkowaniach, co sprawia, że gra ta może również pełnić rolę interkulturowego laboratorium.

Projekt finansowany przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej w ramach Programu Międzynarodowe Wydarzenie Naukowe na Wystawie Światowej Expo 2025 w Osace, Kansai (nabór 2024/Kierunek EXPO 2025 – umowa nr BPI/OSA/2024/1/00020/DEC/01).